ปัญหาเด็กติดเกม และการแก้ปัญหา


สัมภาษณ์เด็กติดเกม กรณีศึกษา โดย นพ.ยงยุทธ
	เด็กติดเกมส์ พิธีกร ช่วงนี้เป็นช่วงของการปิดเทอม พ่อแม่ผู้ปกครองหลายคนบอกว่าดีใจจังเลยไม่ต้องตื่นเช้า ไม่ต้องไปรบกับเรื่องของจราจรบนรถ ตรงนี้ก็เป็นเรื่องที่ดี แต่หลายคนก็บอกว่าปวดหัวเหลือเกิน เพราะเป็นเรื่องที่ลูกจะมีเวลาอยู่ที่บานเยอะขึ้น และหลายคนก็จะเลือกกิจกรรมของตัวเองที่แตกต่างกัน โดยเฉพาะที่แม่ปวดหัวเหลือเกินคือ เรื่องของการเล่นเกมส์ครับ การเล่นเกมส์ทำให้เด็กหลายคนมีปัญหากับพ่อแม่ บางคนหายไปเลย วันนี้เราจะนำกรณีตัวอย่างของครอบครัวหนึ่ง ซึ่งตอนนี้น้องกอล์ฟหายไปจากบ้านกว่าสองเดือนแล้ว คุณแม่พยามตามหาอยู่ตลอดเวลาก็ยังหาไม่เจอ เหตุอันหนึ่งที่คุณแม่บอกว่าน่าจะเป็นเรื่องของการติดเกมส์ตรงนี้ด้วยเหมือนกันครับ รายละเอียดจะเป็นอย่างไร วันนี้เราได้เรียนเชิญคุณแม่ของน้องกอลฟ์และบุคคลที่เกี่ยวข้องมาพูดคุยกัน U-News ข่าวแรกเป็นข่าวดีของทางโรงพยาบาลสมเด็จเจ้าพระยาหรือสถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยา เมื่อวันที่ 27 มีนาคม 2547 เวลา 14.00 น. สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา สยามบรมราชกุมารี ได้เสด็จพระราชดำเนินทรงประกอบพิธีวางศิลาฤกษ์อาคารราชสาทิศ(หลังใหม่) เป็นที่ปราบปลื้มปิติของเหล่าพสกนิกรและข้าราชการและผู้บริหารระดับสูงของทางกระทรวงสาธารณสุข เดิมตึกนี้เป็นตึกที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระราชทานทรัพย์ส่วนพระองค์ก่อสร้างเมื่อปี 2503 เป็นตึกที่สร้างมาสี่สิบกว่าปีแล้วครับ ตึกได้ทรุดโทรมไปมากพอสมควร ก็มีการสร้างตึกนี้ขึ้นเพื่อทดแทนตึกเก่าที่จะหมดอายุลงครับ เป็นตึกสูง 9 ชั้น ยังต้องการรับบริจาคจากทุกๆท่านครับ ท่านที่มีแรงศรัทธาในการที่จะช่วยกันสร้างสรรค์งานทางด้านสุขภาพจิตต่อไปครับ ข่าวที่สอง เป็นภาพของโรงพยาบาลประจำเกาะสมุยครับ ซึ่งเขาบอกว่ามีทิวทัศน์สวยงามเหลือเกิน และมีการให้บริการในเรื่องของทางด้านจิตเวชด้วยครับ เขาบอกเนื่องจากปัญหาไม่มีจิตแพทย์ ก็เป็นปัญหาที่ทำให้จะต้องรับจิตแพทย์จากโรงพยาบาลที่อยู่ใกล้เคียงมาก็คือ โรงพยาบาลสวนสราญรมย์ ซึ่งจะมาดูแลคนไข้ทางจิตอยู่ด้วยประมาณสามเดือนครั้งหนึ่ง โดยส่วนใหญ่แล้วคนไข้ที่มีปัญหาทางด้านจิต เขาบอกว่าปัญหาที่เจอเยอะที่สุดคือ ในเรื่องของการติดเชื้อเอดส์หรือHIV โดยส่วนหนึ่งมีคนไข้ที่เป็นชาวต่างชาติที่เกี่ยวข้องกับยาเสพติด ถ้ามองจากในห้องของโรงพยาบาลจะเห็นชายหาดอยู่ด้านหลังเลยครับ น่าอิจฉาคนที่ทำงานอยู่ที่นั่นครับ พิธีกร วันนี้เราจะคุยกันในเรื่องปัญหาที่เด็กติดเกมส์ จนเป็นปัญหาของครอบครัวหนึ่ง ซึ่งเด็กชายกอล์ฟได้หายออกจากบ้านไป ในเวลานี้ก็ประมาณสองเดือนกว่าแล้วในการติดตาม แต่ยังไม่ได้เจอเด็กคนนี้เลยครับ วันนี้เราได้เรียนเชิญคนที่รู้ในปัญหาตรงนี้ และอยากจะมาพูดคุยผ่านทาสื่อ ผู้ที่เดือดร้อนโดยตรงคือ คุณแม่ครับ น้องกอล์ฟหายไปประมาณสองเดือนแล้ว เกิดอะไรขึ้นครับ คุณวนิดา ลูกติดเกมส์และจะไปเดินขอเงินเขา ถ้าไปแลกเงินได้ไม่ต้องลงทุนหรือทำงานอะไรอย่างนี้ เขาจะไปขอเงินเขาเพื่อไปเล่นเกมส์ อยู่ร้านเกมส์ทั้งวันก็อยู่ได้ค่ะ พิธีกร น้องกอล์ฟเป็นเด็กผู้ชายอายุ 13 ปี กำลังเรียนอยู่ชั้น ป.5 ซึ่งได้หายออกจากบ้านไป ประสบการณ์ได้หายไปหลายครั้งแล้วใช่ไหมครับ คุณวนิดา หายไปหลายครั้งแล้วค่ะ ประมาณสี่ครั้งแล้วก็กลับ ประมาณอาทิตย์หนึ่งก็กลับ บางทีก็สามวัน แต่เที่ยวนี้ไปนานหน่อยก็สองเดือนกว่า พิธีกร ทุกๆครั้งที่เขาหายไป เขาให้เหตุผลอะไรด้วยหรือไม่ครับ คุณวนิดา จะถามเขา บางครั้งเขาจะมีประเด็นโกหกบ้าง ถูกคุณแม่ทำโทษ เขาจะหาข้อมาอ้างอย่างนู้นอย่างนี้ ว่าไปอยู่กับเพื่อนบ้าง ไปอยู่ร้านเกมส์บ้างอะไรอย่างนี้ค่ะ ไปดูเขาเฉยๆไม่ได้ไปเล่น แต่เขาไปเล่น เพราะเราไปถามเจ้าของร้าน เจ้าของร้านบอกว่า เคยเห็นเด็กคนนี้เข้ามาในร้าน เคยไล่ออกไปแล้ว แต่เด็กไม่ยอมออกจะนั่งตื้อเจ้าของร้านอยู่นั่น เล่นจนเงินหมดถึงจะออกค่ะ พิธีกร เขาชอบเล่นเกมส์มากเลย คุณวนิดา ชอบเล่นมากที่สุดเลยค่ะ พิธีกร วันหนึ่งใช้เวลาอยู่กับเกมส์สักกี่ชั่วโมง คุณวนิดา ประมาณห้าชั่วโมง พิธีกร ทุกวันเลยหรือเปล่าครับ คุณวนิดา ทุกวันเลยค่ะ พิธีกร เป็นอย่างนี้มานานเท่าไหร่แล้วครับ คุณวนิดา ประมาณตั้งแต่อายุ 11-12ปี จะติดตั้งแต่อายุ 11ปีขึ้นไปค่ะ พิธีกร ประมาณเกือบ 2 ปี ตลอดเวลาที่เขาเล่นอยู่อย่างนี้ คุณแม่รู้ตั้งแต่ตอนแรกคุณแม่จัดการยังไงครับ คุณวนิดา สอนเขาว่าถ้าลูกทำแบบนี้มันไม่ดีนะ เพราะหนูไปเล่นเกมส์อย่างนี้ มันจะมาต่อต้านพ่อแม่นะ หนูรู้ไหมว่าที่เราเล่น เราจะใช้อารมณ์แข่งขันกับมัน เราจะเอาชนะมันให้ได้ ถาหนูเอาชนะมันได้ หนูก็ต้องมาเอาชนะแม่ได้ มันเป็นสิ่งที่ไม่ดี ก็บอกเขา เขาก็บอกครับๆ คุณแม่หนูจะไม่ทำอีกแล้ว ประมาณอาทิตย์หนึ่งเขาก็เริ่มมีอาการแบบนี้อีกแล้ว เขาจะเป็นแบบนี้เป็นประจำค่ะ พิธีกร รู้ว่าเขาหายไปวันที่เท่าไหร่ครับ คุณวนิดา วันที่ 27 ธันวาคม 2547 อยู่ตรงบิ๊กซีสะพานใหม่เกือบห้าทุ่ม เดิมตามหาลูกตามร้านเกมส์ มีอยู่ร้านหนึ่งที่อยู่ในห้างบิ๊กซีเขาบอกว่า เห็นลูกชายมาเหมือนกัน มาแป๊บเดียวแล้วก็เดินออกไปแล้ว เขาบอกให้ลองเดินไปดูอีกร้านหนึ่งในซอย อาจจะมี อาจจะอยู่ เพราะส่วนมากน้องกอล์ฟจะเปลี่ยนร้านเรื่อยๆ จะไม่อยู่จุดเดียวค่ะ พิธีกร เขาเอาสตางค์จากไหนมาเล่นเกมส์ครับ คุณวนิดา บางทีก็ขโมยเงินขายของของแม่ไปเล่น แล้วเขาก็จะไปหาเงินมาทดแทนแม่ได้ พิธีกร ทดแทน คือ อะไรครับ คุณวนิดา ไปขอเงินเขา แล้วเองมาคืนให้แม่ได้ พิธีกร เราจับเขาได้หรือไม่ครับ ว่าเขาขโมยเงินเราไป คุณวนิดา เคยค่ะ พอมานับเงินขายของขาด เราก็บอกว่าน้องกอลฟ์รู้มั้ยว่าเงินขายของขาดไปนะ เขาจะบอกไม่เป็นไรครับ เดี๋ยวพรุ่งนี้ผมจะเอามาใช้แม่ให้ พิธีกร แล้วได้หรือไม่ครับ คุณวนิดา ได้ค่ะ พิธีกร หายทีละเท่าไหร่ครับ คุณวนิดา หายไปทีร้อยกว่าสองร้อย เขาบอกคุณแม่ไม่ต้องตกใจนะ เดี๋ยวพรุ่งนี้ผมเอามาใช้แม่แทน แล้วพรุ่งนี้เขาก็อามาใช้ได้ค่ะ พิธีกร แล้วคุณแม่ได้ถามหรือไม่ครับว่า วิธีที่เขาได้เงินมาเป็นยังไง คุณวนิดา เราจะถามว่าหนูไปขโมยเขาเหรอ เขาบอกว่าเปล่าครับแม่ หนูเดินไปขอเขา พิธีกร เหมือนเป็นขอทาน คุณวนิดา ใช่ค่ะ เดินไปขอแล้วบอกว่าพี่ผมยังไม่ได้กินข้างเลย อาจจะไปโกหกเขาอะไรอย่างนี้ค่ะ ด้วยความสงสารเด็ก เขาก็ต้องให้มาค่ะ อาจจะโกหกด้วยวิธีไหนก็แล้วแต่ เราก็ไม่รู้ประเด็นนี้ แต่ก็มีความสามารถเอาเงินมาคืนแม่ได้ จะหายไปกี่บาท เขาจะบอกแม่ไม่เป็นไร หายไปสองร้อยใช่ไหมครับ เดี๋ยวพรุ่งนี้ผมเอามาให้แม่สามร้อยเลย เอามาได้ค่ะ พิธีกร แล้วคุณแม่ทำยังไง เวลาเขาเอาเงินมาให้แล้ว คุณวนิดา ถามว่าน้องกอล์ฟไปเอาเงินมาจากไหน แม่ถามตรงๆ น้องกอล์ฟไม่ต้องกลัวคุณแม่ตี หนูไปเดินขอสตางค์เขามา เขาสงสาร เขาก็เลยให้หนูมา พิธีกร เขาพูดอย่างนี้แล้วคุณแม่บอกยังไงต่อครับ คุณวนิดา บอกว่าทีหลังหนูอย่าไปขอเขานะลูก รู้ไหมว่าหนูขโมยเงินแม่ไปเล่นเกมส์อย่างนี้ มันไม่ดีเลย ทีหลังถ้าหนูอยากจะเล่น หนูบอกคุณแม่ คุณแม่จะไปนั่งเฝ้าที่ร้านเกมส์ หนูอยากจะเล่นกี่ชั่วโมง บอกแม่มาเลย แม่จะตามใจหนู หนูรู้ไหมที่หนูไปขอสตางค์เขาเนี่ย คนที่รู้จักคุณแม่ก็มี แล้วเขาจะดูถูกคุณแม่ยังไง พิธีกร เขาจะมองยังไงกับเรา คุณวนิดา เขาจะบอก เขาไม่ทำแล้วครับ พอได้อาทิตย์หนึ่งเริ่มอีกแล้ว จะเป็นอย่างนี้เป็นประจำเลยค่ะ พิธีกร พอรู้ว่าลูกหายคุณแม่จัดการยังไงครับ คุณวนิดา ไปแจ้งความที่ สน.บางเขน สน.บางซื่อ สน.ดอนเมือง ทั้งหมด 5 โรงพักที่หนูไปแจ้งความเอาไว้ค่ะ พิธีกร มีความคืบหน้ายังไงบ้างจากสถานีตำรวจทั้งหลาย คุณวนิดา ตำรวจเขาไม่ได้ช่วยติดตามให้เราค่ะ เราไปลงบันทึกประจำวันได้แค่นั้นเองค่ะ เขาจะให้เราติดตามคงเป็นไปไม่ได้ค่ะ พิธีกร ทำยังไงถึงได้เชื่อมมาถึงคุณวรเชษฐ์ได้ครับ คุณวนิดา วันที่น้องกอล์ฟหายไปวันที่ 27 ธันวาคม หนูไปที่ สน.บางเขน มีสารวัตรคนหนึ่งแนะนำ ให้หนูเข้าไปในห้องสายสืบ ไม่ต้องเกรงใจ คุณมีอะไรไปพูดให้เขาฟังให้หมด แล้วเขาจะช่วยคุณได้ทันที พอหนูเข้าไปเสร็จก็มีคนแนะนำว่า เขารู้จักศูนย์ข้อมูลคนหาย เขามีเบอร์เดี๋ยวคุณนั่งรอสักพักหนึ่ง เดี๋ยวผมจะโทรให้แล้วคุณคุยกับเขา จังหวะคุณวรเชษฐ์รับโทรศัพท์วันนั้นพอดีค่ะ พิธีกร วันนั้นถึงได้ข้อมูลตรงนี้ คุณวรเชษฐ์ช่วยต่อภาพให้เราเห็นสักนิดครับ ว่ารับเรื่องมาแล้วเป็นยังไงต่อครับ คุณวรเชษฐ์ หลังจากได้พูดคุยกับคุณแม่น้องกอล์ฟก็มีการวิเคราะห์ข้อมูลนั้น แต่จุดสำคัญที่สุดในการติดตามคนหายก็คือ 1.ใบแจ้งความ 2.ความต้องการของคนในครอบครัว 3.รูปถ่าย ซึ่งเป็นสิ่งที่สำคัญในการติดตาม เราก็เลยให้คุณแม่ส่งข้อมูล รูปถ่ายและใบแจ้งความมาให้เรา กว่าข้อมูลจะมาถึงก็ประมาณกลางเดือนมกราคมครับ เราได้รับข้อมูลตรงนั้น และเชื่อมโยงข้อมูลกับทางสถานีตำรวจ และมีการส่งต่อข้อมูลขึ้นเว็บไซต์ครับ พิธีกร ตอนนี้เท่าที่ทราบ มีเด็กที่หายที่เกิดขึ้นจากการคาดคะเนที่เกี่ยวข้องกับเกมส์ ไม่ต่ำกว่า 4 ราย ที่มีข้อมูลอยู่ในมือ ช่วยให้รายละเอียดตรงนี้ด้วยครับ ว่าเป็นยังไงบ้างครับ คุณวรเชษฐ์ ในแต่ละกรณีใน 4 ราย เรารับแจ้งมาในรายที่1. เป็นเด็กที่ค่อนข้างมีปัญหาในทางครอบครัว หลังจากที่หายออกจากบ้านแล้ว ก็เข้าสู่วงจรขบวนการเด็กเร่ร่อน ขอเงิน ขอทานและเล่นเกมส์ครับ แต่เด็กคนนี้ลักษณะการเล่นเกมส์ จะไปเล่นตามร้านเกมส์ที่เป็นเกมส์ off line และเล่นบนห้างสรรพสินค้า แต่เด็กอีก 2 รายที่ได้รับแจ้งมา เป็นการนำเงินของทางครอบครัว เพื่อจะไปทัศนะศึกษา จะโกหกครอบครัวว่าไปทัศนะศึกษา และนำเงินนั้นไปเล่นเกมส์หมด กว่าจะกลับบ้านก็สองอาทิตย์ ก่อนจะกลับบ้านในสองอาทิตย์ก็มีครอบครัวแจ้งมาที่ศูนย์ก่อนครับ พิธีกร แล้วเขาไปนอนที่ไหนครับ คุณวรเชษฐ์ เขาบอกว่านอนบ้านเพื่อนครับ พิธีกร แต่หลอกว่าไปต่างจังหวัด คุณวรเชษฐ์ มาเจอกรณีที่ 4 เป็นกรณีของน้องกอล์ฟครับ หายจากบ้านสองเดือนกว่าแล้ว และก็มีลักษณะที่มีภาวะความเสี่ยงอยู่ ถ้าเกิดออกไปอยู่นอกบ้าน ทางเราก็พยามที่จะประสานงานตามหน่วยต่างๆ เพราะว่าตัวน้องกอล์ฟนอกจากติดเกมส์แล้ว ยังอยู่ในช่วงของวัยรุ่น และในคำว่าวัยรุ่น ยังมีความเสี่ยงของคนกลุ่มต่างๆ ที่จะมาชักจูงให้เข้าสู่ขบวนการยาเสพติดหรือขบวนการขอทานได้ครับ พิธีกร ในสามคนที่เหลือส่วนใหญ่แล้วอยู่ในวัยหรือเพศชายเพศหญิงข้อมูลเป็นยังไงครับ คุณวรเชษฐ์ ส่วนใหญ่จะเป็นเพศชายครับ อายุ 11-13 ปี พิธีกร กลุ่มของกอล์ฟเลย คุณวรเชษฐ์ ใช่ครับ อยู่ในช่วงวัยนี้หมดทั้ง 4 รายเลยครับ มีพฤติกรรมคล้ายๆกัน มีการใช้เงินเก่ง มีการหายตัวบ่อย เริ่มโกหก เริ่มหนีโรงเรียน เริ่มขโมยเงิน พิธีกร พฤติกรรมเหมือนกันเลย เป็นพฤติกรรมร่วมทั้งนั้นเลย คุณวรเชษฐ์ ใช่ครับ เริ่มใช้เกมส์ ใช้คอมพิวเตอร์ เริ่มกลับบ้านดึก ถ้าเป็นครอบครัวที่ยังมีการดึงรั้งเด็กคนนั้นไว้ก็จะเริ่มกลับบ้านดึกครับ พิธีกร คุณวนิดาครับ น้องตาลอายุคงจะห่างจากน้องกอล์ฟเยอะเลย ตอนนี้น้องตาลอายุกี่ขวบครับ คุณวนิดา สามขวบครึ่งค่ะ พิธีกร ทำไมห่างกับมากอย่างนี้ครับ คุณวนิดา เพราะเป็นคนที่มีบุตรยากมากค่ะ คนโตตอนนี้ประมาณ 22 ปี พิธีกร มีลูกทั้งหมดกี่คนครับ คุณวนิดา 3 คนค่ะ คนโตเป็นผู้ชาย อายุ 22 ปี น้องกอล์ฟอายุ 13 ปี น้องตาลอายุ 3 ขวบครึ่ง พิธีกร คุณพ่อของน้องกอล์ฟอายุเท่าไหร่ครับ คุณวนิดา เสียชีวิตไปตอนประมาณ 39 ปีค่ะ พิธีกร ในกรณีของครอบครัวเป็นยังไงบ้างครับ คุณวนิดา น้องกอล์ฟทำผิดมาหลายครั้ง เขาอาจจะกลัวพ่อเลี้ยงทุบตีอะไรเขาอย่างนี้ค่ะ แต่ไม่มีค่ะ บางครั้งเขาจะตีแต่คุณแม่ก็จะช่วยเขาตลอดค่ะ พิธีกร จะตี คุณวนิดา จะไม่ตี จะปกปิดเขา ถ้าเขาไปทำผิด เขาอาจจะไปเล่นเกมส์ เวลาเขาจะเข้าบ้าน เขาจะบอกว่าคุณแม่อย่าบอกคุณพ่อนะ ว่าหนูไปเล่นตู้เกมส์ข้างบน คุณแม่ก็สัญญาว่าจะไม่บอกค่ะ พิธีกร ถ้าคุณพ่อรู้ คุณพ่อตี คุณวนิดา น้องกอล์ฟเคยหนีไป 3-4 ครั้ง เขาไม่เคยตีเลยค่ะ มีแต่เอ็ด เขาบอกว่าที่น้องกอล์ฟหนีไปอย่างนั้น รู้มั้ยว่าแม่เขาไปตามหา ไปแจ้งความ รู้ไหมว่าเดือนร้อนกันไปหมดเลย ทำไมหนูไม่มีความคิดบ้าง พิธีกร พ่อเลี้ยงที่ดูแลอยู่พูดอย่างนี้ คุณวนิดา ค่ะ พูดมาหายครั้ง สุดท้าย 2 เดือนกว่า เขาอาจจะโกรธมาก ว่าทำไมเคยเตือนแล้วว่าห้ามหนีไป ถ้ามีอะไรให้กลับ อย่าไปทำแบบนั้น เป็นเด็กเร่ร่อนมันไม่ดี ถ้าเขาจับไปตัดแข้งตัดขาจะทำยังไง เขาเคยคุยกันค่ะ ระหว่างพ่อเลี้ยงกับลูกเลี้ยง พิธีกร กอล์ฟเขาแสดงท่าทียังไงบ้างครับ คุณวนิดา นั่งก้มหน้าฟังค่ะ พอดีคุณพ่อเขาบอกเงยหน้าซิ ก้มหน้าทำไม ทำเหมือนกับเด็กมีปัญหา เงยหน้าซิ ยอมรับความจริงซิ เราเป็นลูกผู้ชาย หนูทำผิดมาหลายครั้งแล้ว หนูต้องเงยหน้า ไม่ทำอีกแล้วครับพ่อ ผมสาบานผมจะไม่ทำอีกแล้ว แต่เขาก็ทำอีกในอาทิตย์เดียว เขาจะเป็นอย่างนี้ทุกครั้ง ถ้าติดเกมส์เมื่อไหร่ วันนั้นเตรียมตัวเถอะ เขาจะไม่กลับบ้านสามวัน แต่ช่วงหลังครั้งที่หกนานหน่อยสองเดือนกว่า พิธีกร ตอนนี้คุณพ่อที่รออยู่ที่บ้านมีความรู้สึกยังไงครับ คุณวนิดา เขาบอกว่าถ้าไม่ไปตาม เขาคงไม่ตายหรอก เพราะน้องกอล์ฟเป็นเด็กฉลาดมาก จะไม่สุ่มสี่สุ่มห้าไปกับใคร ถ้าเขาเสียชีวิตไปเราจะต้องได้ข่าวกลับมา พิธีกร มั่นใจว่าเขายังมีชีวิตอยู่ คุณวนิดา ใช่ค่ะ พิธีกร คิดว่าเขาไปอยู่แถวไหนครับ คุณวนิดา คงตามห้างค่ะ เด็กคนนี้จะรู้แหล่งว่าคนมีสตางค์จะเดินตามห้าง เขาจะไปขอตรงแหล่งที่มีคนเยอะ พิธีกร ที่เขาจะไปนอนคาดว่าจะเป็นที่ไหนครับ คุณวนิดา อาจจะไปนอนบ้านเพื่อน คนที่ไปด้วยกัน ตามวัด หรือบนสะพานลอยอาจจะมีบ้างค่ะ พิธีกร ถ้าอย่างนั้น ถ้าเราตระเวนหาดีๆ จะมีโอกาสเจอเขาบ้างหรือไม่ครับ คุณวรเชษฐ์ ถ้าตระเวนหาดีๆ หรือรู้แหล่งของร้านเกมส์แต่ละจุดที่มีกลุ่มเด็กอยู่ร่วมกันเยอะๆ ก็คงจะมีโอกาสได้เจอมากขึ้นครับ แต่ยังไงก็คงจะต้องฝากถึงร้านเกมส์ ถ้าสามารถแยกแยะเด็กออกว่า เด็กคนนี้เป็นเด็กมีปัญหาหนีออกจากบ้าน หรือดูลักษณะภายนอกจะเห็นว่าเด็กคนนี้มีลักษณะยังไง ต้องฝากฝังถึงร้านเกมส์ด้วยว่า ช่วยเช็คสภาพเด็กที่นั่งเล่นเกมส์อยู่ในร้านนั้นด้วยครับ พิธีกร เท่าที่คุณวรเชษฐ์ได้ข้อมูลมา ในรายที่หายออกไปจากบ้านและแย่ที่สุดเกิดอะไรขึ้นกับเขาบ้างครับ คุณวรเชษฐ์ รายที่แย่ที่สุด คงจะเกิดปัญหาครอบครัว การเห็นพ่อแม่ทะเลาะกันทุกวัน พิธีกร ผมเห็นชื่อหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับศูนย์ คือ การค้ามนุษย์ มีอะไรที่เกิดขึ้นกับเด็กที่จะถึงกับชีวิตเขาบ้างหรือไม่ครับ คุณวรเชษฐ์ มีครับ ในการที่เด็กหนีออกจากบ้านแล้ว ยังอยู่ในภาวะความเสี่ยง ถ้าเป็นเด็กมากๆ การเข้าสู่ในธุรกิจขอทาน ยังเป็นปัญหาที่รุนแรงอยู่ ถ้าธุรกิจนั้นนำเด็กคนนั้นเป็นเส้นทางผ่านในการขายยาเสพติด หรือนำเด็กคนนั้นไปนั่งขอทาน หรือนำเด็กคนนั้นขายต่อก็ยังมีวงจรธุรกิจนี้อยู่ ถ้าเด็กเข้าสู่ในวงจรนี้หรือออกมานอกบ้าน เพื่อจะมาเร่ร่อนก็ยังมีกลุ่มแก๊งค์ กลุ่มขบวนการคอยที่จะรองรับในเรื่องต่างๆอยู่เหมือนกัน พิธีกร ที่กลัวที่สุดคือ ค้าอวัยวะ มีถึงขนาดนั้นหรือไม่ครับ คุณวรเชษฐ์ เราเคยสัมมนาเรื่องส่งเด็กขายมาเลเซียครับ ได้เชิญตม.ที่ประดังเบซามานั่งพูดคุยกันในเรื่องนี้ว่า มีการส่งขายเข้ามาเล นอกจากจะมีเขยเพื่อเป็นบุตรบุญธรรม เพื่ออวัยวะหรือเพื่อเป็นขอทานแล้ว ในวงจรนั้นยังมีการส่งต่อเด็กด้วยครับ พิธีกร แสดงว่าเกิดขึ้นจริงใช่ไหมครับ เรื่องการขายอวัยวะ ส่วนใหญ่แล้วเขาเอาอะไรไปครับ คุณวรเชษฐ์ เราไม่แน่ชัดถึงข้อมูลครับ ว่าจุดไหนของร่างกายที่เอาไป แต่ตามข่าวหรือการพูดคุยกับเจ้าหน้าที่ตำรวจก็เห็นว่ามีการนำไปเลี้ยงดูให้เติบโตก่อน เพื่อจะนำเอาอวัยวะนั้นขาย แต่เราก็ไม่แน่ชัดว่าอวัยวะตรงไหนที่จะขายเป็นตัวเงินได้ครับ พิธีกร เป็นเรื่องที่น่ากลัวเป็นอย่างยิ่งครับ การหายของเขา เราต้องเร่งรีบครับ กรณีนี้ไม่อยากให้เกิดกับครอบครัวของน้องกอล์ฟครับ อยากจะให้เขากลับคืนมาได้เร็วที่สุดครับ เราจะนำข้อมูลทั้งหมดมาพูดคุยกับจิตแพทย์ มาวิเคราะห์กันว่า วิถีทางที่เราจะหาหนทางแก้ไขปัญหานี้จะทำอย่างไรให้เป็นรูปธรรมที่สุด เช่นเคยครับ ทุกๆครั้งเราจะนำTips ในเรื่องของทางด้านสุขภาพจิตมาฝาก ครั้งนี้เป็นเรื่องของการฆ่าตัวตาย หลายคนเข้าใจผิด จะได้เข้าใจที่ถูกต้องสักทีครับ -Tips คนที่มีหน้าที่ช่วยเหลือคนที่คิดฆ่าตัวตาย โดยมากจะมักจะมีความกังวลว่า ถ้าเราถามคนที่มีปัญหาว่า คุณเคยคิดฆ่าตัวตายบ้างไหม คนส่วนใหญ่มักจะเชื่อว่า ถ้าเราถามคนที่ไม่ได้คิดจะทำให้เขาคิดฆ่าตัวตายขึ้นมา หรือคนที่คิดอยู่แล้ว ถ้าถามอย่างนี้จะเป็นการไปกระตุ้นให้เขาลงมือฆ่าตัวตาย ซึ่งในความเป็นจริง ไม่เป็นอย่างนั้นครับ คนที่ไม่เคยคิดฆ่าตัวตายอยู่แล้ว ถ้าเราไปถามเขาว่า คุณเคยคิดฆ่าตัวตายหรือเปล่า โดยทั่วไปเขาจะปฏิเสธเป็นธรรมดาครับ แต่ถ้าคนที่คิดฆ่าตัวตายอยู่แล้ว ถ้าเราไปถามว่า คุณเคยคิดฆ่าตัวตายหรือไม่ ถ้าถามไปเขาก็จะรู้สึกครับ แต่เขาจะรู้สึกแปลกใจครับ ส่วนใหญ่จะรู้สึกแปลกใจครับ บางคนดีใจด้วย คือ เขาจะรู้สึกว่ามีคนเข้าใจ ว่าเขามีความทุกข์ใจ ซึ่งเป็นสิ่งที่จะทำให้เขาไว้ใจเรามากขึ้นครับ ตรงนี้จะช่วยให้การพูดคุยกันตรงนี้ สามารถช่วยเหลือคนที่มีความคิดฆ่าตัวตายได้ครับ พิธีกร เพื่อให้ครบถ้วนในเรื่องของการที่เรานำเสนอปัญหาตรงนี้ จริงๆแล้วเป็นเรื่องของทางด้านสังคม แต่ยังไงก็ตามแต่ครับ ปัญหาตรงนี้ ต้องวิเคราะห์ทางด้านจิตใจด้วยเหมือนกันครับ อาจารย์ยงยุทธ จะมาบอกกับเราว่ารายละเอียดตรงนี้เป็นอย่างไร เกิดขึ้นได้อย่างไร เด็กคิดยังไงถึงได้หายไปเป็นเวลาเกือบสองเดือน ไม่กลับบ้านเลย อาจารย์ช่วยวิเคราะห์ให้ด้วยครับ ว่าเกิดอะไรขึ้นกับเขาครับ นพ.ยงยุทธ ผมคิดว่ามี 2 ส่วนครับ ส่วนแรกเป็นเรื่องของการติดเกมส์ครับ เป็นการติดจริงๆ สมองเรียนรู้ว่า ถ้าเล่นเกมส์แล้วมีความสนุก มีความสุข เพราะฉะนั้นก็จะเริ่มเกิดปรากฏการณ์เป็นแรงภายในที่ต้องการเล่นซ้ำๆ ถ้าทางครอบครัวไม่มีวิธีการที่จะทำให้ขบวนการติดเกมส์หยุดได้ พิธีกร ใช่ครับ เขาบอกว่าเล่นทุกวัน วันละ 4-5 ชั่วโมง คุณแม่ก็ไม่รู้ว่าจะทำยังไง นพ.ยงยุทธ ตรงนี้จะเริ่มเข้าไปมีปัญหากับพฤติกรรมของเด็ก เช่น เด็กจะเริ่มหนีจากโรงเรียน หนีจากบ้าน ลักขโมย ไปขอสตางค์คนอื่น ปัญหาทางพฤติกรรมจะมากขึ้นเรื่อยๆ เด็กจะเริ่มเรียนรู้เพิ่มอีกส่วนหนึ่ง คือ เรียนรู้ที่จะหาเงินมาหรือมีพฤติกรรมที่จะมาเล่นเกมส์ ซึ่งในที่สุด ถ้านานๆเข้าจะเริ่มกลายเป็นขบวนการที่เราเรียกว่า ปัญหาความผิดปกติของพฤติกรรม ซึ่งจะนำไปสู่การที่เขาจะออกมาเป็นเด็กเร่ร่อน อาจจะใช้ชีวิตเป็นอิสระ หรือถูกแก๊งค์ผู้ใหญ่หลอกไปใช้งาน ที่นี้จะกลายเป็นปัญหาสังคมครับ พิธีกร พูดถึงตรงนี้แล้ว คุณวรเชษฐ์บอกไว้ว่ามีกรณีอื่นๆอยู่ด้วยหลายกรณีเลย มีอะไรที่เป็นองค์ประกอบรวมของเด็กกลุ่มนี้บ้างหรือไม่ครับ หรือแบ่งแยกย่อยๆมีอะไรบ้างหรือไม่ครับ ที่จะทำให้เราเข้าใจมากขึ้นครับ นพ.ยงยุทธ องค์ประกอบรวม คือ เรื่องของการติดเกมส์ ซึ่งเป็นขบวนการ คนเราจะมีสมองส่วนคิดกับสมองส่วนอยาก สมองส่วนอยากจะถูกควบคุมโดยสมองส่วนคิด แต่การเล่นเกมส์จะไปกระตุ้นสมองส่วนอยากอยู่ตลอดเวลา เพราะฉะนั้นถ้าเราไม่สามารถฝึก หรือให้เด็กเรียนรู้เอาสมองส่วนคิดมาควบคุมได้ ส่วนอยากจะมากกว่าส่วนคิดครับ ตรงนี้จะเริ่มเกิดขบวนการที่เราเรียกว่าติดเกมส์ พอเกิดการติดเกมส์เกิดขึ้น มันจะเกิดปัญหาในครอบครัว เพราะจริงๆแล้วก็คงไม่มีพ่อแม่คนไหน อยากให้ลูกติดเกมส์ ถ้าครอบครัวไหนเป็นลักษณะปล่อยเด็กหน่อย เด็กจะออกไปในลักษณะที่เราเรียกว่าเป็นปัญหาพฤติกรรม อย่างในกรณีของน้องกอล์ฟ พิธีกร กรณีของเขา ดูเหมือนคุณพ่อก็ยังเป็นห่วง แต่ว่าการแสดงออกของคุณพ่อเป็นลักษณะที่เข้มงวดกับเขามาก นพ.ยงยุทธ จริงๆแล้ว เด็กเหล่านี้นอกจากจะหยุดเล่นเกมส์แล้ว ต้องหาพฤติกรรมทางบวกอื่นๆให้ทำ เพราะในเวลาห้าชั่วโมง ถ้าเด็กไม่ทำอะไรมันก็เหมือนกับลงแดงครับ เพราะฉะนั้นต้องหาพฤติกรรมทางบวกให้ทำครับ และต้องให้หยุดเล่นเกมส์ต่อเนื่องกันเป็นเวลานาน จนกระทั่งสมองส่วนอยากที่ถูกกระตุ้นให้เกิดพฤติกรรมภายในเริ่มสงบลง ตรงนี้อย่างน้อยต้องใช้เวลาหนึ่งเดือนครับ ต้องหาพฤติกรรมทางบวกให้ทำ ซึ่งครอบครัวหลายครอบครัวก็ไม่ได้ทำแบบนี้ หลายครอบครัวใช้วิธีการแบบขึ้นๆลงๆ วันไหนโมโหก็เล่นงานซะทีนึง ที่เหลือก็ปล่อยไป เพราะฉะนั้นเด็กส่วนหนึ่งจะมีปัญหาพฤติกรรม อีกส่วนหนึ่งจะกลายเป็นเด็กที่เกิดพฤติกรรมต่อต้านก็คือ ไม่ให้เล่นก็จะเล่น จะหาวิธีการหลบหลีกเลี่ยงเล่นให้ได้ พ่อแม่ดุก็ทำเป็นไม่สนใจอะไรอย่างนี้ครับ หรือมีเหตุผลเถียงไม่ตกฟากอะไรอย่างนี้ครับ อันนี้ก็มีหลายครอบครัวเป็นเยอะ นอกเหนือจากนี้แล้วบางรายติดเกมส์มากๆ จะมีสถานการณ์ที่การตัดสินใจอย่างเช่นที่ว่า พ่อแม่ให้เงินค่าเทอมไป ปรากฏว่าเงินค่าเทอมจำนวนมากสำหรับเด็กเจ็ดแปดร้อยบาท เด็กเอาไปเล่นเกมส์จนหมด คราวนี้เด็กจะเกิดความสับสน ถ้าครูแจ้งพ่อแม่ฉันจะทำยังไง ความรู้สึกทั้งกังวลทั้งผิด เด็กพวกนี้จะมีปัญหาในการตัดสินใจ อาจจะใช้วิธีหลบหนีออกจากบ้านชั่วคราว พิธีกร ถ้าโดนจับได้เสร็จแน่ อาจจะโดนตี นพ.ยงยุทธ ใช่ครับ อันนี้คือกรณีสองรายที่ยกตัวอย่างครับ บางทีเรามีเหมือนกันว่าเด็กติดเกมส์เพราะว่า เป็นอาการของภาวะซึมเศร้า หมายถึงเขาหนีออกจากอารมณ์ที่เศร้าชั่วคราวด้วยการหมกมุ่นอยู่กับการเล่นเกมส์ แต่จริงๆแล้วจะมีอาการอื่นของซึมเศร้าอยู่ด้วยครับ เช่น เด็กเบื่ออาหาร นอนไม่หลับ มีลักษณะที่ท้อแท้ แต่บางทีอาการเรื่องของการติดเกมส์เป็นตัวที่บัง ยิ่งเด็กมีปัญหาทางด้านสติปัญญา อันนี้จะเป็นตัวซ้ำเติม คือ เด็กที่เขาไม่ฉลาด ไปเรียนหนังสือมันก็น่าเบื่อ โรงเรียนก็สอน เด็กก็ไม่มีความสุข พอเขามาหัดเล่นเกมส์ เล่นเกมส์ไม่ต้องใช้ความฉลาด เพราะมันเป็นงานซ้ำ ไม่ต้องอาศัยความฉลาด แต่เขารู้สึกว่า เขาประสบความสำเร็จ มันสนุกและได้แต้มมากขึ้นเรื่อยๆ ตรงนี้ไม่ต้องอาศัยความฉลาด แต่มันทำให้เขารู้สึกภูมิใจ เพราะตัวนี้จะเป็นตัวซ้ำเติมไปเรื่อยๆ เพราะฉะนั้นจะเห็นว่าภายใต้ภาวะติดเกมส์จะมีตัวร่วมกันคือ เรื่องการติด แต่ภายใต้นี้จะมีปัญหาอย่างอื่นที่แวดล้อมอีกเยอะมากครับ พิธีกร เวลาที่คุณวรเชษฐ์ไปรับปัญหาตรงนี้เข้ามา จะต้องเข้าไปเจาะถามประเด็นปัญหาในครอบครัวของเขาอย่างนี้ด้วยหรือไม่ครับ คุณวรเชษฐ์ ในคำถามเชิงลึกก็ลักษณะคล้ายๆกันครับ แต่ต้องมานั่งวิเคราะห์กันดูว่า นั่นคือข้อมูลที่เป็นจริงมากน้อยแค่ไหน แต่ในการนั่งพูดคุยหรือเจอหน้าพูดคุยกันก็จะได้ข้อมูลมากขึ้น และวิเคราะห์ห์ถึงครอบครัวได้ด้วยครับ พิธีกร ผมมีคำถามเกิดขึ้นว่า ทำไมจะต้องเป็นหน่วยงานที่เป็นลักษณะของ NGO อย่างนี้ มันเป็นหน้าที่ของใครครับ เป็นหน้าที่ของครอบครัว ตำรวจ หรือใครองค์กรไหนสักองค์กรหนึ่งไม่มีเลยหรือครับในตอนนี้ คุณวรเชษฐ์ ถ้าเกิดมองหลายๆองค์กร อย่างกระทรวง ICT ก็มีการบังคับใช้เรื่องการเปิดปิดสถานอินเทอร์เน็ทคาเฟ่ กระทรวงพัฒนาสังคมก็มีการดูแลเรื่องเด็กเร่ร่อนอยู่ แต่ถ้ามามองถึงองค์กรหรือหน่วยงานที่จะมาเป็นจุดศูนย์กลางของข้อมูลคนหาย ก็ถือว่ายังไม่มีองค์กรไหนที่มีภาพชัดเจนครับ ยังไม่มีหน่วยงานไหนของภาครัฐชัดเจนที่จะมาเป็นศูนย์กลางข้อมูลคนหาย เป็นที่ประคับประคองจิตใจในระยะเบื้องต้น ก่อนที่จะเผชิญกับสภาพปัญหาที่เป็นจริง พิธีกร ตอนนี้ไม่ใช่เฉพาะเด็กแค่สี่คนใช่ไหมครับ ตอนนี้มีจำนวนคนหายเยอะเท่าไหร่ครับ ที่มีรายงานเข้ามา คุณวรเชษฐ์ จำนวนคนหายที่แจ้งเข้ามาที่ศูนย์หนึ่งร้อยแปดสิบสี่รายครับ พิธีกร ทั่วประเทศหรือเปล่าครับ คุณวรเชษฐ์ ทั่วประเทศครับ ตั้งแต่เราเปิดศูนย์มาเมื่อพฤษภาคม 2546 พิธีกร ยังไม่ถึงปีเลยหรือครับ คุณวรเชษฐ์ ใช่ครับ และดำเนินการโดยการใช้กลไกของอินเทอร์เน็ท ดำเนินการโดยการใช้กลไกประสานงานองค์กรรัฐ องค์กรสื่อและองค์กรเอกชนครับ มีจุดหนึ่งที่โยงมาถึงเด็กติดเกมส์จะโยงไปถึงเรื่องปัญหาทับซ้อนกันระหว่างเด็กขอทาน เด็กเร่ร่อน เด็กติดเกมส์ ซึ่งเป็นปัญหาที่ทับซ้อนกัน มีการวนเวียนของสภาพปัญหานี้อยู่ เด็กคนหนึ่งอาจจะอยู่ในสภาพของปัญหาทั้งสามปัญหาครับ พิธีกร คนเดียวกันอาจจะไปอยู่ตรงนั้นหมดเลย คุณวรเชษฐ์ ใช่ครับ มองเห็นได้ชัดเจนว่าในสภาพตรงนี้ยังมีภาวะความเสี่ยงอยู่จริง ในสภาพปัญหาของสังคมที่มีภาวะความเติบโตขึ้นครับ พิธีกร ในประมาณร้อยกว่ารายตอนนี้มีปัญหาเป็นอย่างไรบ้างครับ ที่เป็นเหตุทำให้คนหายไป คุณวรเชษฐ์ ศูนย์ข้อมูลคนหายเพื่อต่อต้านการค้ามนุษย์ ผู้หญิงที่โดนล่อลวงเข้าสู่การค้าประเวณี เด็กที่โดนล่อล่วงเข้าสู่ธุรกิจขอทาน หรือผู้ชายที่โดนล่อล่วงเข้าสู่แรงงานเรือประมง ก็ยังมีการได้รับการแจ้งแบบนี้อยู่ แต่เรื่องของการเด็กหนีออกจากบ้าน บกพร่องทาสมองหรือโรคหลงลืม เด็กติดเกมส์หรือว่าแจ้งพบศพ ก็ยังมีการได้รับแจ้งแบบนี้อยู่ พิธีกร คนหาย โดยเฉพาะคนหลงลืม เราเจอได้เป็นประจำ เป็นการขอให้ประกาศประชาสัมพันธ์อยู่บ่อยๆ อันนี้ก็มีอยู่ด้วย คุณวรเชษฐ์ ใช่ครับ จะประสานงานกับโรงพยาบาลสมเด็จเจ้าพระยา พิธีกร โดยส่วนใหญ่แล้วจะเป็นกลุ่มไหนครับ เป็นเด็กเยอะหรือเป็นคนสูงอายุเยอะครับ คุณวรเชษฐ์ เป็นกลุ่มกลางคนเยอะมากกว่าครับ พิธีกร ในวัยทำงานหรือครับ คุณวรเชษฐ์ ลักษณะการหาย ถ้าวิเคราะห์มาแล้วเป็นการหนีออกจากบ้าน ถ้าเป็นเรื่องสิทธิมนุษยชนของเขา เราก็จะไม่ได้รับข้อมูลนี้ คือ จะไม่ได้ดำเนินการต่อ แต่ในเรื่องของเด็กจะดำเนินการ เรื่องของผู้ใหญ่เราจะดำเนินการ ในเรื่องของผู้ใหญ่ได้รับแจ้งเยอะครับ พิธีกร ถ้าในกรณีของเด็ก ถ้าเจาะลึกลงไปในครอบครัวแล้วมีปัญหา ยื่นมือไปถึงในครอบครัวเขาด้วยหรือไม่ครับ คุณวรเชษฐ์ พยายามจะยื่นครับ แต่ไม่ใช่ยื่นโดยการพาเด็กไปที่โน่นที่นี่ แต่เป็นการยื่นเพื่อที่จะให้ช่องทางเขาว่านอกจากพาไปพบจิตแพทย์หรือพาไปสถานบ้านพักของกรมพัฒนาสังคมแล้ว ก็ยังมีการหยิบยื่นถึงข้อมูล ถึงข้อจำกัดของครอบครัวที่ยังขาดข้อจำกัดในตรงนี้ครับ พิธีกร ในฐานะที่อาจารย์เป็นจิตแพทย์ ถ้ากรณีของน้องกอล์ฟเป็นกรณีตัวอย่างที่จะเกิดขึ้นกับคุณแม่ท่านอื่นๆ ที่ต้องเจอแน่ๆครับ จะทำยังไงดี ถ้ารู้ว่าลูกติดเกมส์แล้วมาขอเล่นวันละสี่ชั่วโมง และยังขโมยเงินไปด้วย อยู่ๆก็เอาเงินจากไหนไม่รู้มาให้ แล้วคุณแม่ก็ตอบไปว่า อย่าทำอย่างนี้นะ ทำยังไงจะไปหยุดขบวนการตรงนี้ได้ครับ แนวทางที่คุณแม่ทำมาถูกต้องหรือไม่และจะทำยังไงดีครับ นพ.ยงยุทธ คงแก้เป็น 3 ระยะครับ ระยะก่อนมีปัญหา เราเรียกว่าป้องกัน ระยะที่เพิ่งมีปัญหา และระยะที่ปัญหารุนแรงครับ ระยะแรกคือ ก่อนมีปัญหาก็คือ เด็กวัยรุ่นมีปัญหานี้มากที่สุด เด็กวัยเรียนในทางจิตวิทยาเรียกว่าเป็นหน้าต่างแห่งโอกาสของการพัฒนาเรื่องวินัย เพราะฉะนั้นการที่เด็กดูทีวี เล่นเกมส์ เล่นคอมพิวเตอร์ตามสบาย ก็คือเรากำลังทำลายโอกาสของเราเอง ที่จะสร้างให้ลูกเรามีวินัย ตรงนี้อยากให้คุณพ่อคุณแม่เข้าใจว่า ไม่มีวัยไหนอีกแล้วที่เราจะสร้างวินัยให้ลูกได้ดีเท่ากับวัยเรียนก็คือ วัยประมาณ 6-12 ปีครับ ถ้าเขาเสียแล้ว เราจะมาสร้างตอนวัยรุ่นคงจะลำบากแล้วครับ วิธีการที่เราบอกว่า เราต้องมีเวลา ว่าลูกกลับมาบ้านทำอะไร เราเรียกว่าวางตารางเวลาของลูกไว้ตั้งแต่เนิ่นๆ ช่วงไหนให้เล่น ช่วงไหนให้ทำการบ้าน ช่วงไหนให้ดูทีวี ควรให้ดูทีวีหรือเล่นเกมส์เป็นเวลา ถ้าเราวางเอาไว้และทำเสมอต้นเสมอปลาย เขาจะกลายเป็นเด็กที่ยอมรับกฎเกณฑ์ แต่ถ้าเราเริ่มปล่อยตามใจ ขบวนการที่สมองติดเกมส์จะเริ่มขึ้น เพราะเขาไปเล่นได้ความสนุกสนาน เล่นยาวขึ้นเรื่อยๆ สมองส่วนที่ตื่นเต้นที่ได้รับจากการเล่นเกมส์ก็เริ่มมีอิทธิพลเหนือสมองส่วนคิดขึ้นมาเรื่อยๆ เพราะฉะนั้นตรงนี้จะเริ่มเข้าสู่ระยะที่สอง คือ เริ่มเป็นปัญหา ตรงนี้พ่อแม่ต้องกลับมาเริ่มต้นตั้งกติกา ต้องเริ่มต้นเอาจริงเอาจังกับเขา คือ อย่าใช้วิธีการที่เรียกว่าผีเข้าผีออก ก็คือ วันไหนอารมณ์เสีย วันไหนทนไม่ได้ก็เล่นงานซะทีนึง เด็กจะเหมือนกับแทงหวยครับ พิธีกร เดี๋ยววันนี้เล่นหน่อย กลับไปอารมณ์ดีไม่ว่า นพ.ยงยุทธ ใช่ครับ เด็กจะไม่เกิดการเรียนรู้ พ่อกับแม่ต้องหาวันเริ่มต้น และตกลงกติกากับลูกใหม่และต้องควบคุมให้ได้ ถ้าควบคุมไม่ได้เสร็จเลย พิธีกร หมายถึงออกกฎแล้วบังคับใช้ต้องให้สม่ำเสมอ นพ.ยงยุทธ ใช่ครับ อย่างเช่น ต้องเอาคอมพิวเตอร์มาตั้งอยู่ในบ้าน ถ้าเขากลับมาบ้านเวลาพ่อแม่ไม่อยู่ก็เล่นไม่ได้ ต้องจัดกิจกรรมอื่นให้ เช่น อยู่โรงเรียนจะเล่นกีฬาหรือเรียนซ่อมเสริมอะไรก็ได้ พอกลับมาบ้าน เราก็เอาคอมมาอยู่ในห้องนั่งเล่น ให้อยู่ในสายตา ถึงเวลาก็เปิดปิดตามเวลาอะไรอย่างนี้ครับ อันนี้คือส่วนที่เรียกว่าเป็นช่วงระยะที่สอง พวกที่เป็นปัญหารุนแรง คือ เล่นมาเป็นเวลาหลายชั่วโมง เป็นปีพวกนี้ติดหนักแล้ว อันดับแรกคือ ต้องให้หยุดก่อน วิธีการที่ดีคือ ช่วงปิดเทอมดีที่สุด เอาไปเข้าแค้มป์ 1 เดือน พิธีกร เหมือนบำบัดยาเสพติดเลย นพ.ยงยุทธ เอาไปเข้าแค้มป์ของอะไรก็ได้ เช่น เข้าค่ายภาษาอังกฤษ ค่ายพัฒนาผู้นำ หรือค่ายศิลปะอะไรก็ได้ที่มีกิจกรรม คือให้ 1 เดือนไม่ต้องยุ่งอะไรกับเกมส์ ให้สมองส่วนอยากลดการถูกกระตุ้นลง พอกลับมาบ้านก็ตั้งกติกาใหม่ ถ้ากลับมาบ้านยอมให้เล่นเกมส์อีก เด็กจะกลับมาเป็นเหมือนเดิม แต่ถ้าเราตั้งกติกาใหม่ เราจะมีกติกาตกลงกัน ว่าเขาจะเล่นเกมส์ได้วันละเท่าไหร่ และเราต้องควบคุมให้เป็นจริง ตรงนี้จะสามารถทำได้ต้องให้หยุดอย่างน้อย 1 เดือน แล้วระหว่างนั้นหากิจกรรมมาให้เขาทำครับ พิธีกร ปัญหาเท่าที่ผมเห็น คนที่หายไปส่วนใหญ่ คุณพ่อคุณแม่งานรัดตัวทั้งนั้นเลย นพ.ยงยุทธ ใช่ครับ มีปัญหาที่การฝึกวินัยลูก ไม่มีเวลาบ้าง มีลักษณะที่ขึ้นๆลงๆบ้าง คุณวรเชษฐ์ ผมอยากเชื่อมโยงถึงเรื่องปัญหารุนแรงครับ เราได้รับแจ้งจากพลเมืองดีว่า ณ ปัจจุบันนี้ นอกจากเด็กที่ออกจากบ้านไปเล่นเกมส์หรือขอทานที่เราพูดไปแล้ว ยังมีอีกกลุ่มหนึ่งคือ การว่าจ้างให้เด็กเล่นเกมส์ พิธีกร เพื่ออะไรครับ คุณวรเชษฐ์ เพื่อให้ได้แต้ม ได้ตัวอาวุธ เพื่อสะสมแต้ม เพื่อนำตัวเหล่านั้นมาซื้อขายกันเป็นตัวเงิน พิธีกร มีเกมส์นึงที่เป็นเกมส์ออนไลน์ คุณวรเชษฐ์ ใช่ครับ มีการโอนผ่านเงินกันทางบัญชี มีพลเมืองดีส่งอีเมล์เข้ามาบอกกล่าวกับทางเรา เพราะปกติแล้วกฎหมายจะกำหนดให้เด็กอายุ 18 ปี ล็อกอินเข้าเล่นเกมส์ออนไลน์ แต่เมื่อมีกลุ่มคนเหล่านี้ มีเจ้าของร้านเกมส์หรือมีคนที่ยังไม่มีเวลาพอที่จะเล่นเกมส์ก็จะว่าจ้างเด็กกลุ่มนี้ให้เล่นเกมส์ พิธีกร หมายถึงอายุต่ำกว่า 18 ปี แต่ใช้ชื่อตัวเองเป็นคนไปเล่น คุณวรเชษฐ์ ใช่ครับ และมีเวลาในการเล่น พิธีกร เด็กพวกนี้ก็หนีโรงเรียนมานั่งเล่นอย่างนี้เลย คุณวรเชษฐ์ ใช่ครับ ก็คือได้เล่นเกมส์สบายไม่ต้องเสียเงินด้วย แต่ตัวเงินหรือตัวระดับของเกมส์นั้นเจ้าของpasswords จะได้เงินเอง มีการซื้อขายเป็นตัวเงิน นั้นคือเบาะแสใหม่ที่เราได้รับมาครับ พิธีกร กลายเป็นธุรกิจอีกอันหนึ่ง คุณวรเชษฐ์ ใช่ครับ เป็นอีกมุมหนึ่งเลยสำหรับเด็กที่มาเร่ร่อนขอทานเล่นเกมส์ แต่นี่เป็นมุมของการว่าจ้างเด็กให้เล่นเกมส์ครับ พิธีกร เข้าข่ายเป็นการพนันด้วย ทำให้ขบวนการนี้ครบวงจรมากยิ่งขึ้น มีตัวเงินจริงๆเกิดขึ้น ไม่ใช่เฉพาะแค่ความชอบอย่างเดียวแล้ว กลายเป็นว่าเขาได้สิ่งตอบแทน อาจจะได้ค่าชั่วโมงเล่น ได้เล่นฟรีตรงนี้ด้วย พูดอย่างนี้แล้วหนักใจแทนพ่อแม่ผู้ปกครองเหลือเกินครับ นพ.ยงยุทธ ผมคิดว่าพ่อแม่ส่วนใหญ่คงต้องเข้าใจว่า วิธีดีที่สุดคือ ป้องกันครับ เด็กประถมเขาจะกลับบ้านไว สองโมงครึ่งเลิก สามโมงก็ถึงบ้านแล้ว พ่อแม่กลับบ้านหกโมง เด็กจะเริ่มต้นจากเล่นเกมส์วันละสองสามชั่วโมงทุกวัน ซึ่งตรงนี้ถ้าเด็กเริ่มเล่นไปสักพักหนึ่ง เด็กจะเริ่มติดแล้ว พอเล่นไปสักเดือนหนึ่งก็ติดแล้ว เพราะฉะนั้นต้องรู้ตัวและต้องแก้ตั้งแต่ตรงนั้น เพราะฉะนั้นต้องตกลงกันตั้งแต่ต้นเลย ถ้ามีคนอยู่บ้านเราก็จัดการได้ เราต้องดูแลตารางเวลาของลูกให้ดี ถ้าเราไม่อยู่บ้านทั้งคู่ มีใครอยู่บ้านบ้าง มีญาติพี่น้องที่เป็นครอบครัวขยาย เด็กกลับมาต้องไปอยู่กับญาติพี่น้องของเรา ให้เขาทำกิจกรรม จะทำการบ้าน อ่านหนังสือ ดูทีวีตามเวลาที่กำหนดอะไรอย่างนี้ เราก็วางตารางเวลาไว้ การฝึกวินัยคือการทำให้ลูกรู้จักตารางเวลาและการทำงานตามตารางเวลาครับ พิธีกร อาจารย์กำลังจะพูดว่า ที่ผมกำลังบอกว่าเหตุคือ พ่อแม่บอกไม่มีเวลา อาจารย์บอกว่าให้แตะมือกันทั้งพ่อแม่หรือญาติทั้งหลายให้แตะมือกันส่งต่อดูแลกันด้วย นพ.ยงยุทธ ใช่ครับ อย่างเลิกเรียนเขาไม่จำเป็นจะต้องกลับบ้านทันที เดี๋ยวนี้โรงเรียนจำนวนมากเขาจะมีกิจกรรมภาคบ่ายต่อ อาจจะเป็นวงดนตรี ชมรมหรือกิจกรรมอะไรก็ตาม ต่อไปจนถึงสามโมงครึ่งหรือสี่โมง เด็กจะกลับมาบ้านใกล้เวลากับที่พ่อแม่กลับมาถึง เราก็จะสามารถดูแลเขาได้โดยตรง เรื่องการให้เด็กรู้จักเวลาตื่น เวลานอน และช่วงเวลาที่อยู่บ้าน ช่วงไหนจะให้ทำอะไรทั้งหลายนั่นคือ การฝึกวินัยลูกที่สำคัญครับ ตัวที่สำคัญอีกอันหนึ่งควบคู่กันก็คือ ต้องกระตุ้นให้เด็กมีความใฝ่รู้ เพราะว่าการที่มาอยู่หน้าเกมส์มันจะทำลายความใฝ่รู้ของเด็ก แต่เด็กวัยนี้เป็นวัยที่เขากำลังใฝ่รู้ เพราะฉะนั้นต้องมีกิจกรรมที่น่าสนใจให้เด็กทำ ที่เขาอาจจะทำที่โรงเรียนหรืออะไรต่างๆ เพราะฉะนั้นทั้งวินัยและการใฝ่รู้ก็จะช่วยซึ่งกันและกันในการที่จะทำให้เด็กไม่ไปติดเกมส์ และจะสร้างเด็กให้มีคุณสมบัติ พอโตเป็นวัยรุ่นไม่ต้องทะเลาะกันเรื่องวินัย ไม่ต้องทะเลาะกันเรื่องไม่มีความกระตือรือร้นไม่อยากเรียนรู้อะไรอย่างนี้ครับ พิธีกร สมมุติผมเป็นครอบครัวที่ประสบปัญหาลูกหายไปจากบ้าน จะต้องมีการจัดการหรือเตรียมตัวยังไง ที่จะทำให้เกิดการตามตัวเด็กกลับมาได้ คุณวรเชษฐ์ จากประสบการณ์ที่ได้รับแจ้งมา ไปแจ้งความกับตำรวจที่สถานีตำรวจ พิธีกร ต้องรีบแจ้งความเลย คุณวรเชษฐ์ ต้องมีการประสานงานกับตำรวจมาก่อนแล้ว มีการแจ้งความ มีการบันทึกประจำวันมาแล้ว แต่การรับแจ้งของทางศูนย์เป็นเหมือนหน่วยเชื่อม หน่วยประสานงาน หน่วยช่วยเหลือทางกำลังใจเบื้องต้น และนำข้อมูลเหล่านั้นประสานงานไปยังหน่วยต่างๆ ซึ่งทางครอบครัวขาดข้อจำกัดในเรื่องนี้อยู่แล้ว แต่การเข้าหาตำรวจหรือการไปตามร้านเกมส์ต่างๆ 15 ร้านเกมส์ที่ลูกเคยไปก็มีการลงพื้นที่ตรงนั้น ทางครอบครัวมีการทำหน้าที่ตรงนั้นอยู่แล้ว หัวใจสำคัญของการติดตามคนหายก็คือครอบครัว เพราะทุกครอบครัวจะมีเบาะแส จะมีช่องทางของคนในครอบครัวนั้นๆอยู่ แต่ในการประสานงานต่างๆ เชื่อมโยงกับหน่วยงานภาครัฐหรือการให้ข้อมูลในด้านต่างๆ ทางศูนย์ข้อมูลคนหายยังเป็นตัวเชื่อมตัวประสานตรงนั้นอยู่ครับ พิธีกร โดยส่วนใหญ่ในกรณีของคนหาย จะได้กลับมาหรือไม่ครับ ใครเป็นผู้ที่มีความสามารถได้กลับคืนมาครับ คุณวรเชษฐ์ ครอบครัวครับ ครอบครัวจะเป็นผู้ที่มีความสามารถมากที่สุดในการติดตามครับ ที่ติดตามมาได้หกสิบสี่ราย ที่แจ้งมาในหนึ่งร้อยแปดสิบสามราย มีการติดตามโดยศูนย์ข้อมูลคนหาย ในการประสานงานประมาณสิบถึงสิบห้าราย แต่ในกลุ่มคนที่เหลือมีการกลับบ้านเอง มีการติดตามของครอบครัว มีการประสานงานของครอบครัวเอง จริงๆแล้วครอบครัวเป็นคนติดตาม แต่ครอบครัวจะขาดกำลังใจในการติดตาม ถ้าเราไม่มีหน่วยงานไหน ไม่มีองค์กรไหนที่จะมารองรับทางด้านจิตใจ เขาตกอยู่ในภาวะเลวร้ายของตนเอง แต่ไม่มีองค์กรไหน ไม่มีหน่วยงานไหนมารองรับ ให้เขาเดินหน้าในสภาวะเลวร้ายนั้นได้ พิธีกร หมายถึงว่า มาชี้แนะ มาบอกมากล่าวว่าจะทำยังไงดี ตั้งสติยังไงดีๆก่อน เพื่อที่จะทำให้เป็นระบบมากขึ้น คุณวรเชษฐ์ ใช่ครับ เราก็ต้องนั่งอยู่ในฝ่ายเดียวกับเขาในเรื่องของการอยู่ในสภาวะเลวร้าย พิธีกร ผมเห็นในหนังคนที่เดือนร้อนจะเป็นนักสืบ เขาจะมีองค์กรอย่างนั้นเข้ามา และเป็นเดือดเป็นร้อนแทน พยามจะหาข้อมูล ในขณะที่พ่อแม่ก็เป็นทุกข์ก็แสดงอามรณ์ไป แต่ตรงนี้ปรากฏว่าพ่อแม่ต้องทำหน้าที่ทั้งหมดเองคนเดียว ในเมืองไทย ทั้งนักสืบเอง หาเองและเจอเอง คุณวรเชษฐ์ ใช่ครับ พิธีกร เมืองไทยไม่ได้มีอะไรมาเกื้อหนุนตรงนี้ให้กับคนของเราเองเลยหรือครับ คุณวรเชษฐ์ คงจะต้องฝากถึงภาครัฐ ถ้าจะมองเรื่องนี้เป็นประเด็นหลัก เนื่องจากว่าในเรื่องของคนหายอย่างน้อยๆ ก็คงจะฝากถึงตำรวจ เราเข้าใจว่าตำรวจเขาคงมีงานเยอะ ในเรื่องหลายๆ ต่างๆที่ต้องทำ แต่ว่าในเรื่องของคนหายกับกระเป๋าหาย ญาติคนหายมาบอกกับเราว่า เขาไปแจ้งกระเป๋าหายที่โรงพักกับแจ้งลูกของเขาหายที่โรงพักมันเป็นเหมือนกรณีเดียวกัน พิธีกร คุณค่ามีแค่ตรงนั้นเอง ถ้าเขาไม่ได้เป็นผู้ที่มีชื่อเสียงโด่งดังจะเหมือนกระเป๋าหายเลย คุณวรเชษฐ์ ใช่ครับ เป็นความรู้สึกที่เราได้รับรู้ถึงปัญหาตรงนั้น มันสะท้อนออกมาให้เห็นครับ พิธีกร แสดงว่าเรายังให้คุณค่ากับคนของเรา ยังมีช่องว่างที่จะต้องช่วยกันอีกเยอะเลยครับ คุณวรเชษฐ์ ใช่ครับ ตำรวจคงจะมีงานเยอะในเรื่องอาชญากรรมหรือยาเสพติด พิธีกร อีกกรณีหนึ่ง อาจารย์พูดถึงเด็กซึมเศร้าแล้วมาติดเกมส์ ผมว่าท่านผู้ชมหลายคนอาจจะสับสนอยู่ ติดเกมส์เกี่ยวอะไรกับซึมเศร้าครับ นพ.ยงยุทธ เด็กจำนวนหนึ่งที่เขามีอารมณ์เศร้า เขาพยามจะหลีกหนีจากอารมณ์นั้น วิธีการหนึ่งเราบอกว่าเล่นเกมส์แก้เซ็ง เขาก็เล่นเกมส์พยายามจะลดอารมณ์เศร้าของตัวเอง พิธีกร นี่คือวิธีทางหนึ่งในการบำบัดตัวเอง นพ.ยงยุทธ ใช่ครับ แต่มันไม่หายครับ เพราะรากฐานอารมณ์เศร้ามันอยู่ข้างใน จะมีอาการของภาวะซึมเศร้าอยู่เช่น นอนไม่หลับ เบื่ออาหาร พิธีกร ถ้าพ่อแม่สังเกตจะเห็นหรือไม่ครับ นพ.ยงยุทธ เห็นครับ เด็กทุกกลุ่มที่เราเล่ามาทั้งห้ากลุ่ม จะมีจุดร่วมกันคือติดเกมส์ แต่เราต้องแยกดูว่ารายละเอียดต่างๆ ต่างกันหรือไม่ เช่น เขาเป็นเรื่องพฤติกรรม อันนี้จะเน้นไปด้านลักขโมย หนีออกจากบ้าน ถ้าเป็นทางด้านเรื่องซึมเศร้า ถ้าเป็นทางด้านต่อต้านก็จะออกมาทางด้านอารมณ์ หรือเป็นเรื่องของการปรับตัว อย่างเช่นหายไปเป็นพักๆ หายไปเพราะว่าเอาเงินไปใช้ หรือเป็นเพราะเขาไม่สามารถจะเรียนหนังสือได้ เพราะเขามีปัญหาจุดด้อยทางปัญญา แต่ละเรื่องๆ เราต้องแยกออกมาและแก้ให้ตรงจุดครับ พิธีกร นี่คือสิ่งที่เรานำเสนอครับ หลายคนที่มีปัญหาด้านนี้อยู่ โดยเฉพาะเด็กที่ติดเกมส์อยู่ตรงนี้ ก็จะทำให้เราได้รับทราบวิธีการที่จะแก้ปัญหาของท่านมีแนวทางครับ ถึงแม้เด็กติดเกมส์แล้วก็ยังมีช่องทางที่ท่านเข้าไปช่วยแก้ไข แต่ดีที่สุดคือการป้องกัน และแน่นอนครับ ถ้าหายไปแล้วยังมีหน่วยงานที่คอยช่วยเหลืออยู่ตรงนี้ด้วย นี่คือสิ่งที่เรานำเสนอ ณ วันนี้ครับ ต้องขอขอบพระคุณวิทยากรรับเชิญที่ได้ให้เกียรติกับรายการของเราในวันนี้ กราบขอบพระคุณครับ *ที่มา : บทสัมภาษณ์ ทางสถานีโทรทัศน์ ช่อง 7 UBC*